Desinfecteren van een cleanroom

Desinfecteren van een cleanroom - 4.8 out of 5 based on 33 votes

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Om een cleanroom schoon te houden is het essentieel deze te reinigen en desinfecteren. Om controle te krijgen op de aanwezigheid van micro-organismen in een cleanroom is het van belang gedefinieerde technieken te gebruiken voor wanden, plafonds, vloeren en werkoppervlakken op werkhoogte. Hiervoor zijn geschikte detergenten en desinfectiemiddelen nodig.

Welk desinfectiemiddel voor de cleanroom?

Het kiezen en valideren van geschikte desinfectanten is niet eenvoudig. Leveranciers van desinfectanten voor cleanrooms, zoals Ecolab Contamination Control of Schülke kunnen farmaceutische bedrijven helpen om de meest geschikte desinfectanten te kiezen. De selectie van de juiste desinfectanten vergt zorgvuldige afwegingen van een aantal factoren. In dit artikel noemen we de meest belangrijke factoren.

Wat is een desinfectant?

Een desinfectant is een chemisch middel dat het aantal aanwezige vegetatieve micro-organismen op een oppervlak vermindert. Niet alle desinfectanten doden ook de sporen af. De verschillende desinfectanten variëren qua werkingsmechanisme, activiteit en effectiviteit. Er zijn bacteriostatische desinfectanten, die de groei van de bacteriepopulatie stoppen. Andere desinfectiemiddelen doden de bacterie. Er zijn desinfectiemiddelen die alleen effectief zijn tegen schimmels en sommige middelen zijn sporiciden. Die kunnen de sporen van bacteriën afdoden, dit is één van de moeilijkst af te doden micro-organismen in een cleanroom. De eigenschappen van een desinfectiemiddel worden beinvloed door vele variabelen, ook door de eigen werkzame bestanddelen.

Aandachtspunten

Er zijn dus veel verschillende desinfectanten met verschillende werkingsmechanismen. Deze werkingsmechanismen zijn soms niet helemaal bekend en worden nog voortdurend onderzocht. In het selectieproces moeten een aantal factoren worden overwogen zoals het werkingsmechanisme, de werkzaamheid, veiligheid- en gezondheidsaspecten, compatibiiteit met andere detergenten en desinfectiemiddelen, bij biociden de toelating Ctgb en de kosten. Desinfectantien moeten voldoen aan de vereisten van de validatie standaarden. Er zijn uitgebreide standaarden die omschrijven wat de vereisten zijn op het gebied van het afdoden van bacterieën, sporen en virussen. De meeste tests zijn al uitgevoerd door de fabrikanten en sommige ook door farmaceutische eindgebruikers.

Hoofdpunten voor het kiezen van een desinfectant

Een desinfectant moet een breed spectrum micro-organismen doden of stoppen. Waarom niet meteen een sporicide? Sporiciden brengen grotere veiligheid- en gezondheidsrisico's met zich mee. Sommige tasten oppervlakten van bepaalde materialen aan. Oppervlakken kunnen verkleuren of gaan afbladeren. Ook moet het veilig zijn voor het milieu. De contacttijd die nodig is voor een goede werking van een desinfectant moet niet te lang zijn, liefst hooguit enkele minuten. De lucht in een cleanroom is normaal vrij droog en er is een constante luchtstroom, het is moeilijk een oppervlak langer dan enkele minuten vochtig te houden. In die tijd moet het desinfectiemiddel zich aan de micro-organismen hechten en de celwand en het membraan die het cytoplasma beschermen beschadigen/vernietingen.

Er moeten verschillende desinfectiemiddelen worden gekozen met verschillende werkingen die om de beurt moeten worden gebruikt. Dit wordt ook vanuit de wetgeving opgelegd. Voordat er gedesinfecteerd wordt, moet er eerst goed zijn gereinigd met een detergent, waarbij vuil of voedingsbodems voor micro-organismen zijn verwijderd. Het is belangrijk dat het desinfectiemiddel compatibel is met het detergent dat voorafgaand is gebruikt.

Er zijn ook desinfectanten die residue achterlaten op oppervlakken. Dit kan leiden tot kleverige oppervlakken en het kan de werking van andere desinfectanten verminderen. Niet alle desinfectanten kunnen op ieder oppervlak worden gebruikt, het oppervlak mag niet beschadigd raken. Op den duur onstaat er vaak wel corrosie, maar daarvoor zijn oplossingen als de Sahara spons van Foamtec, die corrosie en aanslag in een cleanroom kan verwijderen zonder veel deeltjesafgifte. Veel agressievere soorten desinfectanten laten residue achter. Dit is vaak goed te verwijderen met een mop of doek met neutral detergent of Klerwater, of door nabehandeling met een minder agressieve desinfectant als alcohol.

Ook belangrijk is de keuze voor de verpakking van het desinfectant. Een kant- en klare oplossing in een sprayfles, cans met ready-to-use oplossingen, concentraat of doekjes die al zijn geimpregneerd met het desinfectiemiddel. Twee bekende merken die dit soort producten leveren zijn Ecolab Contamination Control en Schülke.

Wanneer een desinfectant gebruikt wordt in een ruimte waar aseptisch wordt afgevuld, dan moet gekozen worden voor een dubbel verpakt, steriel op 0.2μm gefilterd product.

In een farmaceutische productieomgeving zijn alleen de bovenstaande factoren niet voldoende. Desinfectanten zijn alleen effectief als ze met de juiste moppen en doekjes worden toegepast door goed opgeleide medewerkers. De medewerkers moeten op correcte wijze in de kleedsluis zijn gekleed, handschoenen moeten regelmatig met alcohol worden gedesinfecteerd. Desinfectanten moeten in de juiste concentratie worden gebruikt en op reeds gereinigde oppervlakken worden toegepast met de juiste contacttijd.